MOL porozumiał się z Rosjanami w sprawie zakupu udziałów w rafinerii.

[Waldek]

Węgierski koncern MOL zawarł porozumienie z rosyjską spółką Gazprom Nieft dotyczące zakupu większościowego pakietu rosyjskich udziałów w serbskiej firmie Naftna Industrija Srbije (NIS) – podała agencja MTI. Informację w poniedziałek ogłosiła serbska minister energetyki Dubravka Đedović Handanović. Jak zaznaczyła minister, warunki transakcji oraz szczegóły umowy zostaną przekazane również administracji Stanów Zjednoczonych.

Co mówi MOL

Grupa MOL poinformowała, że podpisała z Gazprom Nieft wiążące porozumienie dotyczące zakupu 56,15 proc. udziałów w NIS. Po sfinalizowaniu transakcji MOL przejmie znaczną część odpowiedzialności akcjonariusza oraz prawa do zarządzania spółką prowadzącą jedyną rafinerię ropy naftowej w Serbii. Ma to umożliwić dalsze umacnianie pozycji koncernu na rynku energetycznym Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej.

Spółka poinformowała o tym w poniedziałek po południu w komunikacie opublikowanym na stronie giełdy. Jak podkreślono, strony dążą do podpisania ostatecznej umowy sprzedaży do 31 marca 2026 roku. Zgodnie z listem intencyjnym transakcja obejmuje nie tylko rafinerię w Pančevie, lecz także sieć detaliczną NIS oraz działalność w zakresie poszukiwania i wydobycia węglowodorów.

Do finalizacji umowy konieczne będzie m.in. uzyskanie zgody OFAC (Biura Kontroli Aktywów Zagranicznych Departamentu Skarbu USA) oraz odpowiednich serbskich organów rządowych i państwowych.

Ustalony termin i warunki
Odnosząc się do potencjalnego udziału partnerów ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, minister Đedović Handanović poinformowała, że – zgodnie z oczekiwaniami – również oni mają być stroną transakcji (mniejszościowym udziałowcem), a termin zakończenia negocjacji z nimi wyznaczono na 24 marca.
Serbska minister uznała za kluczowe, aby MOL zobowiązał się nie zamykać rafinerii w Pančevie, utrzymać obecny poziom produkcji, a w razie potrzeby nawet go zwiększyć.

Sankcje i ich skutki

W październiku amerykański Departament Skarbu nałożył sankcje na NIS w ramach działań wymierzonych w rosyjski sektor energetyczny. W ich wyniku wstrzymano transport ropy rurociągiem Adria (JANAF) przez Chorwację oraz produkcję w zakładzie w Pančevie – jedynej rafinerii ropy naftowej w Serbii.
Sytuacja uległa zmianie 31 grudnia, kiedy OFAC wydał spółce specjalną licencję, umożliwiając wznowienie przetwarzania ropy, jej import oraz realizację części transakcji finansowych. Stany Zjednoczone zezwoliły także NIS na prowadzenie do 24 marca 2026 roku negocjacji w sprawie sprzedaży rosyjskich udziałów.
Transport ropy wznowiono 13 stycznia, po blisko stu dniach przerwy, za pośrednictwem rurociągu JANAF. W pierwszym tygodniu dostarczonych ma zostać około 85 tys. ton surowca, a w kolejnym – od 35 do 45 tys. ton.

Obecnie rosyjski Gazprom posiada 11,3 proc. udziałów w NIS, a jego spółka zależna Gazprom Nieft – 44,9 proc. Serbski rząd kontroluje 29,87 proc. akcji, natomiast pozostała część należy do drobnych akcjonariuszy.
Sankcje w szerszym kontekście
Jak przypomina „Szabad Magyar Szó”, na początku grudnia produkcja w rafinerii musiała zostać wstrzymana z powodu braku ropy do przetwarzania. Był to bezpośredni skutek sankcji nałożonych przez Departament Skarbu USA na Rosję, które – ze względu na strukturę właścicielską – objęły również NIS.
Pod koniec października ubiegłego roku administracja Donalda Trumpa objęła sankcjami dwie duże rosyjskie spółki naftowe – Rosnieft i Łukoil. Decyzję tę uzasadniono przekonaniem, że Moskwa nie wykazuje wystarczającej determinacji w dążeniu do pokoju na Ukrainie. Celem sankcji było ograniczenie rosyjskiego handlu surowcami energetycznymi, także w Europie.
Kwestia ta była również przedmiotem rozmów Donalda Trumpa i Viktora Orbána podczas spotkania w Białym Domu w listopadzie. Po tym spotkaniu węgierski premier ogłosił, że Węgry uzyskały ogólne zwolnienie z sankcji. Informację tę zdementował jednak Biały Dom, a sam Trump ostatecznie stwierdził, że choć Orbán zabiegał o wyłączenie, to nie zostało ono przyznane.

Źródło: Tamás Rugli 24.hu