Wina węgierskie

[Waldek]

W połowie sierpnia Krajowy Urząd ds. Bezpieczeństwa Łańcucha Żywnościowego (Nébih) zidentyfikował w regionie winiarskim Bükk patogen odpowiedzialny za złociste żółcenie winorośli ( aranyszínű sárgaság). Jak poinformował urząd, choroba ta została tym samym potwierdzona we wszystkich 22 krajowych regionach winiarskich.

Jest to jedna z najbardziej niszczycielskich chorób winorośli, która w ciągu ostatnich dwóch lat rozprzestrzeniła się na Węgrzech w błyskawicznym tempie. Swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznym objawom: latem liście nagle żółkną lub czerwienieją, ich brzegi zwijają się, kiście usychają, a pędy nie dojrzewają prawidłowo. Za tymi objawami stoi drobny, przypominający bakterię patogen – fitoplazma o nazwie Candidatus Phytoplasma vitis – roznoszona przez amerykańskiego skoczka winorośli, który przywędrował z Ameryki i po raz pierwszy wykrytego na Węgrzech w 2006 roku.

Spośród węgierskich regionów winiarskich region Bükki najdłużej pozostawał wolny od tej choroby, jednak obecnie jej obecność zidentyfikowano również w próbkach pobranych w miejscowościach Mályi, Miskolc i Tibolddaróc. Nébih mógł bezzwłocznie zarządzić niezbędne środki kwarantanny na dotkniętych obszarach; w promieniu 1 kilometra wokół plantacji sprawdzane są wszystkie krzewy winorośli. Na obszarze zakażonym wszystkie krzewy wykazujące objawy choroby są natychmiast niszczone.

Według ekspertów całkowite wyeliminowanie choroby nie jest już realistycznym celem, jednak spowolnienie jej rozprzestrzeniania się i ograniczenie szkód są nadal możliwe. Zdaniem pracowników Centrum Badań Rolniczych HUN-REN, Centrum Badań Ekologicznych HUN-REN oraz Instytutu Badań Rolnictwa Ekologicznego, w tym celu należy zrealizować trzy wzajemnie powiązane zadania:

szybką diagnostykę i dokładniejsze monitorowanie nosicieli choroby;
zidentyfikowanie źródeł zakażenia, łańcuchów rozprzestrzeniania się oraz zagrożeń;
a także opracowanie metod zwalczania, które zmniejszą liczebność skoczka oraz obciążenie środowiska.

Szybką diagnostykę naukowcy wspieraliby poprzez opracowanie protokołu wstępnego badania genetycznego, który można by przeprowadzić nawet na miejscu w winnicy i który w ciągu kilku godzin, bez konieczności ekstrakcji DNA roślin, pozwoliłby odróżnić żółtaczkę złotą od podobnej, ale mniej groźnej choroby pokrewnej. Znacznie przyspieszyłoby to proces podejmowania decyzji w porównaniu z obecnymi badaniami laboratoryjnymi, które trwają tygodniami.

W celu zidentyfikowania łańcuchów rozprzestrzeniania się choroby tworzono by mapy rozprzestrzeniania się, oceny ryzyka oraz modele ekologiczne i epidemiologiczne przy udziale rolników, organów władzy i różnych baz danych.

Jednym z filarów zmniejszenia liczebności skoczka jest skuteczne zwalczanie owadów. Jednak samo zwalczanie skoczka nie wystarczy, jeśli w międzyczasie owady te mają jeszcze czas na dalsze zarażanie sąsiednich upraw. Dlatego eksperci, stosując specjalną metodę skrupulatnie rejestrującą sposób odżywiania się owadów, zbadaliby również, jak szybko obecnie dopuszczone środki owadobójcze powstrzymują dalsze rozprzestrzenianie się patogenu.

Źródło: 24.hu Dávid Stéger